Lektury   •   Analizy i interpretacje wierszy   •   Motywy literackie   •   Epoki                                                                                                          

Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja

© - artykuł chroniony prawem autorskim - zasady korzystania


Wyłącz reklamy na

miesiącrok



Polub nas na Facebooku:


Udostępnij artykuł:
„Koniec wieku XIX” pochodzi z II serii Poezji Tetmajera i jest jedną z najbardziej znanych manifestacji świadomości schyłkowej.

Tytuł wiesz kieruje uwagę przede wszystkim na konkretny punkt czasu, historii. Nie jest to bez znaczenia, bo - jak wiadomo - fakt, że moderniści żyli u schyłku stulecia w sposób niebagatelny wpłynął na ich kondycję duchową – nie bez przyczyny epoka ta nazywa bywa fin de siécle. Tak więc tytuł wskazuje, że wiersz można traktować jako swoisty dokument historyczny, ukazujący to, co dla ówczesnego człowieka było istotą jego czasów.




- klp.pl bez reklam, 30 dni tylko 1,23 zł. Zamów teraz!

Ze względu na typ liryki należy mówić o tym wierszu, jako o liryce inwokacyjnej, czyli takiej, w której jawny podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio do jakiegoś „ty”. Tutaj takim adresatem wypowiedzi jest „człowiek końca wieku”, do którego podmiot liryczny kieruje kolejne pytania. Można by się zastanawiać, czy podmiot sam udziela sobie kolejnych odpowiedzi (mielibyśmy wtedy do czynienia z monologiem wewnętrznym), czy też je otrzymuje od swojego dyskutanta. Wydaje się to jednak zbędne, bo przecież – niezależnie od rozstrzygnięcia tego sporu – podmiot jest również „człowiekiem końca wieku”, a świadczy o tym choćby końcowe pytanie: „Co zostało nam [...]”,gdzie podmiot identyfikuje się ze swoim rozmówcą poprzez użycie zaimka „nam”. Nie ważne więc, czy to rozmowa, czy monolog, istotne jest to, że otrzymaliśmy zapis świadomości „człowieka końca wieku” – everyman’a ze schyłku XIX wieku.

Wiersz składa się z pięciu zwrotek, każda liczy po cztery wersy pisane trzynastozgłoskowcem ze średniówką po siódmej sylabie. Występują rymy końcowe, żeńskie, niegramatyczne, okalające (abba). Ta zakorzeniona w polskiej literaturze miara wierszowa (trzynastozgłoskowcem 7+6 pisany był np. Pan Tadeusz), została wypełniona serią pytań o sposób wyjścia z kryzysu wszelkich wartości, który w finale wiersza został nazwany „włócznią złego”.

Kolejne strofy przynoszą propozycje postaw, zachowań, które miałyby pomóc przezwyciężyć „chorobę wieku”: „przekleństwo”, „ironia”, „wzgarda”, „rozpacz’, „walka’, „rezygnacja”, „byt przyszły”, „użycie”. Wszystkie zostają bezwzględnie zanegowane. Od samych propozycji – które są dość typowe – bardziej interesujący jest właśnie sposób ich negacji. Po jakie argumenty sięga człowiek końca wieku? Najpierw zwróćmy uwagę na formę: są to albo zdania o charakterze aforystycznym, albo pytania retoryczne. W pierwszym przypadku „przekleństwo” oraz „wzgarda” są odrzucone, bo „tylko dziki” lub „tylko głupiec” mogliby przyjąć podobną postawę, a przecież człowiek końca XIX wieku to istota już w pełni cywilizowana, posiadająca ogromny zasób wiedzy. Te stwierdzenia – kolokwialnie mówiąc – „wchodzą na ambicje” dyskutantów, oni nie są dzicy, nie są też głupcami. Inne argumenty apelują – poprzez sugestywne porównania - do zdrowego rozsądku:

strona:   - 1 -  - 2 - 
autor:

Katarzyna Banul -



Drukuj  Wersja do druku     Wyślij  Wyślij znajomemu   Wyślij Popraw/rozbuduj artykuł


czytaj inne ściągi z serwisów maturalnych


Komentarze
artykuł / utwór: Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja



  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Agnieszka (agnbednarek {at} wp.pl)
    Wszystko pięknie. Jest tylko małe ale - wiersz ma 6 strof. Druga, "wycięta" z ocenzurowanego wiersza brzmi: Idee?... Ależ lat już minęły tysiące, A idee są zawsze tylko ideami. Modlitwa?... Lecz niewielu tylko jeszcze mami Oko w trójkąt wprawione i na świat patrzące.


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Magda (madzia_orzelek {at} vp.pl)
    Mam wrażenie, że stwierdzenie o liryce inwokacyjnej jest odrobinę nad wyraz, dlatego że inwokacja jest to patetyczny zwrot do adresata (bóstwa, absolutu) najczęściej na początku utworu, z prośbą o natchnienie. Jest charakterystyczny dla eposu.


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Ania (anna_1771 {at} interia.pl)
    świetna interpretacja. rozwalony wiersz totalnie. jedyne co mnie zastanawia to zaprzeczenie postawy dekadenckiej, której -jak dla mnie- w tym wierszu nie ma. jak najbardziej funkcjonuje w nim "choroba wieku". ale ogólnie, na koniec- pozytywnie.


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Jolanta (jolcia487 {at} wp.pl)
    Moim zdaniem praca jest idealna sama z niej korzystałam przed chwilą nic tej pracy nie brakuje porównując tę pracę z moimi notatkami na temat tego wiersza w zeszycie stwierdzam że pokrywa się prawie w 100%


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - kasia ()
    moim zdaniem praca jest dobra, ale ja dodałabym jeszcze kilka informacji. W gruncie rzeczy na wszelkie postawione pytania poeta odpowiada kolejnym pytaniem. Jednak dogłębnie analizując na wszystkie odpowiada milczeniem. mrówka symbolizuje człowieka romantyzmu, którego cechowała walka i honor a pociąg to metafora pędzącego czasu i napływu nowych idei. Poeta neguje założenia epoki romantyzmu. Poza tym nie mam więcej uwag.


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Caroline_Q ()
    Uważam, że praca jest świetna, lepszej bym nie wymyśliła. Jednak brakuje mi tu związku z filozofią epoki, która miała ogromny wpływ na sztukę. Jednak jest super. ;-)


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Caroline_Q ()
    Uważam, że praca jest świetna, lepszej bym nie wymyśliła. Jednak brakuje mi tu związku z filozofią epoki, która miała ogromny wpływ na sztukę. Jednak jest super. ;-)


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Misiek ()
    Praca świetna. Jakby można bylo ją aktywować bo troszke błędów (niedokończone wyrazy, bądź słowa nie trzymają rodzaju) Ale tak to gratuluje. Bardzo mi sie przydała. Dziekuje


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Rafał (rafal_p17 {at} op.pl)
    Wiersz ten jest potwierdzeniem, a zarazem sztandarowym wzorem wierszy w epoce Młodej Polski. wiersz ten ukazuje melancholie artysty, który jest zmartwiony tym ze nie nadąża za zmianami w ówczesnym świecie. wiersz sam w sobie jest fajny i ładnie ułożony... polecam tym którzy maja ochotę na dalsze zdołowanie samego siebie.


  • Koniec wieku XIX - analiza i interpretacja - Zag ()
    ogólnie dobrze.. ale ja bym jesczze dodała że byc może jest to dialog, który toczy się we wnętrzu człowieka. stawia on sobie pytania lecz nie znajduje na nie odpowiedzi. tak więc wiersz składa się z pytań (gł. retorycznych) a odpowiedzi są komentarzem a zarazem nowym pytaniem. na koniec podmiot liryczny zadaje pytanie jaka jest nasza obrona przed złem? lecz nie znajduje odp ("głowę zwiesił niemy")




Dodaj komentarz


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 




Kazimierz Przerwa-Tetmajer - studia, matura, korepetycje i konsultacje on-line
Matura i studia z klp.pl. Zobacz inne serwisy Kulturalnej Polski
reklama, kontakt - Polityka cookies